E-books links laten liggen? No way! Over wat wij als bibliotheken zouden moeten doen...

Ik lees steeds meer en meer en meer weblogs van bibliothecarissen over ebooks en waarom wij als bibliotheek ebooks maar links moeten laten liggen. In al deze weblogs is de boodschap dat de systemen die uitgevers en leveranciers niet aansluiten bij de bibliotheek, slecht zijn voor de klant, ons beperken, deze systemen dus eigenlijk heel slecht zijn voor de bibliotheek en wij dus maar niets met ebooks moeten willen doen. 

Een vreemde conclusie

Ik vind dit een vreemde conclusie om te trekken. Een e-book is voor mij nog steeds iets wat los staat van het systeem waarin of waarmee het verspreid wordt. Een e-book is namelijk niet meer of minder dan een simpel digitaal bestand. En afhankelijk van het type ebookbestand kan dit wat groter of wat kleiner (in kb's zijn), kan het wel of niet op verschillende type readers/tablets/pc's/smartphones gelezen worden of kunnen er bijzondere (interactieve) elementen inzitten.

Maar meer dan een digitaal bestand is het niet. Dit digitale bestand staat los van het systeem wat gebruikt word om dit bestand naar gebruikers of lezers te verspreiden. 

Er zijn inderdaad veel uitgevers en leveranciers die systemen hebben ontwikkeld om deze verspreiding mogelijk te maken. Dit zijn allemaal commerciële partijen die deze systemen ontwikkeld hebben om aan te sluiten bij hun eigen bedrijfsmodel waarbij winst maken het uitgangspunt is. 
Het klopt inderdaad dat deze systemen vaak voor bibliotheken niet interessant zijn, de rechten van bibliotheken en ook de eindgebruiker erg beperken, duur in gebruik zijn en niet ideaal zijn. Ik snap dan ook dat er bibliotheken zijn die deze systemen niet willen gebruiken en al helemaal niet aan hun eindgebruiker willen aanbieden. Dit is denk ik geen slecht besluit. Maar dit is dan een besluit om niet met de systemen van deze leveranciers te werken. Laten wij niet de fout maken om dan maar niets met e-books te doen en deze ontwikkelingen links te laten liggen. 

Een digitale en mobiele toekomst

Digitaal en mobiel hebben volgens mij nog steeds te toekomst. Hierbij horen ook e-books. Wij moeten als sector de ontwikkeling van e-books niet links laten liggen, maar hier juist mee bezig blijven. 

Ik las toevallig net een artikel op Teleread waarin aangegeven wordt dat 28% van de bibliotheekleden ebooks willen in hun bibliotheek (http://www.teleread.com/library/report-says-28-of-library-patrons-w...). Natuurlijk niet een heel wetenschappelijk onderzoek, maar ik vermoed dat als men dit onderzoekt hier zeker wel behoefte aan is. Als je dit gaat afzetten tegen het aantal Tablets. Pc's en smartphones die er in Nederland zijn, is het ook een heel onverstandige keuze om hier als bibliotheek geen diensten op aan te bieden. Of om deze ontwikkelingen maar links te laten liggen. 

Wat moeten wij dan doen?

Wij moeten als bibliotheek zorgen dat wij een uitgebreide kennis hebben van e-readers/tablets/pc's/smartphones en de verschillende wijze waarop men hier content en informatie kan ontsluiten en consumeren.  

Wij moeten zorgen dat wij de mogelijkheid hebben om de content en informatie die wij al hebben ook voor onze leden/klanten/leners beschikbaar gesteld kan worden op deze apparaten.  (Hier heb ik het nu over e-books, maar dit kan ook andere content zoals muziek, video's e.d. zijn).

Linksom of rechtsom?

En als dit niet linksom via uitgevers en leveranciers kan, dan moet het maar rechtsom door hier zelf een actieve rol in te nemen. De tijd van braaf wachten, hopen dat het goed komt, er van uitgaan dat uitgevers en leveranciers het beste met bibliotheken voor hebben is voorbij en eindeloos in commissies overleggen, polderen en niets doen moet voorbij zijn.  Wij zijn als bibliotheken aan zet en moeten een aantal goede zetten doen. 

Informeren van klanten/leden

Sinds kort staat er op de website van bibliotheek Schiedam een uitleg over wat klanten legaal mogen lenen in de bibliotheek en online kunnen downloaden (http://www.debibliotheekschiedam.nl/nieuws/item/legaal-downloaden-o...). Dit artikel is aangevuld met links naar een uitleg over de werking van Torrent sites van het tijdschrift ComputerIdee. 
Deze tekst zou in iedere bibliotheek overgenomen kunnen worden en kunnen worden aangevuld met een door bibliotheek gemaakte workshop downloaden via toerrents of zelfs een in de bibliotheek te volgen cursus "hoe moet ik downloaden".

Ook zou iedere bibliotheek een inloop uur moeten hebben waar klanten met vragen over het consumeren en produceren van content op hun tablet of e-reader terecht kunnen en door specialisten van de bibliotheek geholpen kunnen worden. 

Een boekscanner voor klanten/leden in iedere bibliotheek

Het is in Nederland toegestaan om voor eigen gebruik en studiedoeleinden een kopie te maken van een boek. In alle bibliotheken staan hiervoor ook speciale apparaten genaamd kopieerapparaat.  Ook digitaal kan een kopie gemaakt worden, hiervoor zijn speciale apparaten ontwikkeld die boekscanners heten. Helaas mogen wij als bibliotheken geen boeken voor klanten/leden digitaliseren via deze boekscanners, maar wij mogen deze wel aan onze klanten/leden beschikbaar stellen. 

Met een boekscanner kan een klant/lid de boeken van de bibliotheek digitaliseren om ook op zijn readers/tablets/pc's/smartphones te lezen. Een dienst die ons in staat stelt om onze fysieke collectie ook digitaal aan te bieden aan onze klanten/leden. 

Daarnaast biedt dit klanten/leden ook de mogelijkheid om hun eigen boeken, fotoalbums, logboeken, poeziealbums, vriendenboekjes, gastenboeken, dagboeken etc in de bibliotheek te digitaliseren. 

Professionele boekenscanners zijn verkrijgbaar voor EUR 5.000,- tot 15.000,- bij onder andere de bedrijven  DigiFormat (http://www.digiformat.nl/) en MTS online (http://mtsonline.nl/).

Maar naast de professionelere versies er zijn ook al simpelere scanners voor huis tuin en keuken gebruik die beschikbaar zijn vanaf EUR 290,-. Excl BTW  (http://www.digiformat.nl/product227/opticboek+3800++maximaal+a4)

En een echt mediawijze bibliothecaris kan ook zelf een boekscanner maken met de beschrijving van DIY Bookscanner (http://diybookscanner.org/)

Landelijke en internationale lobby 

Landelijk moet er vanuit de VOB een stevige lobby opgezet worden om op nationaal niveau te regelen dat bibliotheken voor digitale bestanden de zelfde rechten krijgen als fysieke media. Daarnaast zou een VOB samen met de Vlaamse, Duitse, Franse, Engelse en andere Europesche koepels eenzelfde lobby in Brussel moeten opzetten.  Zodat wij dit ook op Europees niveau voor elkaar kunnen krijgen.

Voor mij is het duidelijk, e-books links laten liggen is voorde bibliotheek geen optie! En linksom of rechtsom moeten wij hier een actieve rol in gaan spelen.

Natuurlijk zullen er meerdere mogelijkheden zijn om als bibliotheek rechtsom actief met e-books aan de slag te gaan en diensten rondom e-books aan te kunnen bieden waar onze klanten/leden ook echt iets aan hebben. Als jullie aanvullingen hebben, dan hoor ik deze natuurlijk graag!

Weergaven: 428

Opmerking

Je moet lid zijn van Platform InformatieProfessionals om reacties te kunnen toevoegen!

Word lid van Platform InformatieProfessionals

Reactie van Joost Geraets op 19 Oktober 2012 op 10.42

Bij het Waterlands Archief : Minolta A2 Boekscanner in de aanbieding.

Reactie van Jeroen van Beijnen op 6 Augustus 2012 op 15.40

@John, leuk om jou blog te lezen, zeker nuttig voor de mensen die vaak bladmuziek lenen! 

Reactie van John Valk op 6 Augustus 2012 op 15.10
Ik ben weer geinspireerd geraakt en een blogartikel geschreven: 'Bladmuziek op je ipad zetten in de bibliotheek' http://blogs.bibliotheek.rotterdam.nl/blog/muziek/bladmuziek-op-je-...
Reactie van Annette Stevens op 4 Augustus 2012 op 14.18

Dank voor jouw bericht Jeroen. Inderdaad is e-books links laten liggen is geen optie. Dagelijks merk ik in de praktijk dat er door de bibliotheekleden steeds meer gevraagd wordt naar e-books, vooral door de wat oudere lezers die veel op vakantie (kunnen)gaan en niet met stapels boeken willen sjouwen. Men laat voorlopig het papieren boek nog niet los. En dat er haast gemaakt moet worden is wel duidelijk. Ik hoor namelijk ook vaak dat men de weg naar de duizenden illegale e-books heel gemakkelijk weet te vinden. Dit vindt men over het algemeen niet zo prettig en men wil het liever legaal. Dus kom maar op met de oplossing.

Lees ook in de boekenbijlage van de NRC de discussie 0ver e-books en uitgeven. Daarin wordt o.a. ook gereageerd op de bijdrage in de NRC op 2 artikelen (van auteur en uitgever) van de week ervoor.

Reactie van Jeroen van Beijnen op 2 Augustus 2012 op 16.31

@Edwin,  bedankt voor de aanvulling. Blijkbaar heeft mijn bericht wel iets los gemaakt zie de volgende storify van Jeroen de Boer:

http://storify.com/jtdeboer/discussie-ebooks-en-digitale-verwijzing...

Reactie van Edwin Mijnsbergen op 2 Augustus 2012 op 11.34

Hoi Jeroen.

Mooie bijdrage! Nog wel een kleine nuancering. Dat artikel 'breaking up with ebooks' (waar ik ook naar verwijs in http://www.edwinmijnsbergen.nl/2012/08/over-eboeken-bibliotheken-en...) heeft een wat ongelukkige titel. De strekking van het verhaal is niet het klaar zijn met ebooks als zodanig, maar met de uitgevers die toch niet toegeven, of maar heel beperkt. Zie ook de laatste alinea's van Librarian in Black. De toekomst ligt de dingen die jij schetst, maar ook in de samenwerking met de Brewster Kahles, Jimmy Wales' en Aaron Schwartzen van deze wereld. Wikipedia, Open Library, Archive.org en zelfs Google: ze hebben al jaren hun armen uitnodigend open, veel te vaak nog tevergeefs...

Forum en Blogs

Zoeken

Loading

Sponsors:

GO opleidingen

Nedap Librix

Twitter

© 2014   Gemaakt door Edwin Mijnsbergen.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden